Zgodnie z ogólną regułą swobody umów, wyrażoną w art. 3531k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny, według swojego uznania, o ile jego zakres albo cel nie były przeciwstawne właściwościom stosunku, ustawie ani normom współżycia społecznego. Zapis ten decyduje wprost o tym, iż wykonanie pracy nie musi mieć charakteru pracowniczego, a więc zezwala się jej wykonywanie w oparciu o umowę cywilną. W niniejszym obszarze liczy się chęć stron, którą trzeba rozważyć w pierwszej chwili.
Umowa o pracę – zatrudniony zobowiązuje się do wykonywania pracy specyficznego rodzaju, na rzecz zatrudniającego. Zatrudniający nadzoruje tę pracę, precyzuje jej miejsce oraz czas wykonania. Obliguje się również do przyjęcia do pracy kandydata oraz świadczenia mu określonego w umowie wynagrodzenia. Oznacza to, iż bez względu na charakter podpisanej przez zainteresowanych, przy wypełnieniu tych warunków, niniejszy stosunek wiążący zainteresowanych, zostanie potraktowany jako umowa o pracę.
Nie jest możliwe zamienienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy uchowaniu świadczenia pracy w takich samych warunkach.
Umowa zlecenie – charakteryzuje towar lub usługę, które zleceniobiorca zobowiązuje się wykonać na rzecz zlecającego pracę. W niniejszym przypadku posiadamy dwa subiekty stosunku zobowiązaniowego - zamiast zatrudnionego i pracodawcy, istnieje zleceniobiorca i zleceniodawca.
Umowa zlecenie i umowa o pracę są najczęstszymi metodami przyjęć do pracy pracowników. Mimo, że na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia mają możliwość być świadczone takie same usługi, to pomiędzy powyższymi formami przyjęcia się do pracy istnieje kilka istotnych różnic:
Umowa o pracę
• Pracownik jest z własnej woli podporządkowany zatrudniającemu,
• Może być zawarta tylko z osoba fizyczną,
• Stronami umowy są pracownik i pracodawca,
• Powinna być zawarta w charakterze pisemnym. Jeśli będzie jedynie słownie, pracodawca powinien najpóźniej w czasie 7 dni od daty rozpoczęcia pracy, poświadczyć ją pisemnie,
• Pracownik musi spełniać ustalone obowiązki w przeznaczonym do tego celu miejscu i czasie,
• Stworzenie umowy o pracę zamiast umowy zlecenia, nie stwarza żadnych negatywnych konsekwencji prawnych dla zlecającego,,
• Podstawowa część wypłaty winna być zapłacona co miesiąc,
• Pracownik musi wyświadczać pracę osobiście oraz wyświadczać polecenia zatrudniającego,
• Jest odpłatna. Pracownik nie może pozbyć się prawa do wypłaty,
• Szczegółowo charakteryzuje sposób oraz terminy wypowiedzenia,
• Pomiędzy stronami występuje stosunek pracy
• Osoba wykonująca umowę o pracę podpada obowiązkowo polisie społecznej.
Umowa zlecenie
• Zatrudniony nie musi wypełniać określone obowiązki w wyznaczonym miejscu i czasie,
• Zlecający i zleceniobiorca są równoprawnymi podmiotami,
• Może być związana w każdej formie: ustnie, na piśmie lub w sposób dorozumiany,
• Mogą ją wykonywać przeróżne osoby, również osoby prawne i inne subiekty nie posiadające osobowości prawnej,
• Stronami umowy są świadczący zlecenie i zleceniodawca,
• Może być wypowiedziana w każdym czasie,
• Co do zasady zleceniobiorca powinien wykonywać pracę osobiście. Ma on jednak możliwość w określonych sytuacjach, za pozwoleniem zleceniodawcy, powierzyć jej świadczenie komu innemu, co daje zlecającemu całkowitą pewność, że praca będzie wyświadczona na czas. Za wybranie osoby zastępującej odpowiada bowiem zleceniobiorca,
• Może być płatna lub niepłatna,
• Pomiędzy stronami zachodzi stosunek cywilnoprawny,
• Wynagrodzenie powinno być wypłacone po wykonaniu zlecenia (lub w inny sposób określony w umowie pomiędzy zlecającym a przyjmującym zlecenie),
• Zawarcie umowy zlecenia miast umowy o pracę jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika i podpada karze pieniężnej,
• Osoba świadcząca zlecenie, ma możliwość podlegać konieczności polisy społecznej jedynie w sytuacjach wyraźnie określonych przez normy dotyczące ubezpieczeń społecznych.