Kontrahenta, spóźniającego się z zapłatą należnych zobowiązań finansowych, ukarać można odsetkami naliczanymi za zwłokę. Umożliwia to K.C., regulujący wszystkie umowy cywilnoprawne. Kiedy zatem można rozpocząć procedurę naliczania odsetek i w jaki sposób tego dokonać?
Terminy naliczania odsetek
Zgodnie z art. 481 Kodeksu Cywilnego, jeśli odbiorca opóźnia się z zapłatą należności, wierzyciel ma prawo zażądać odsetek za czas spóźnienia. Odsetki nalicza się od pierwszego dnia zalegania z płatnościami, przy czym:
- jeżeli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, na przykład na sobotę, wówczas nie ulega on przesunięciu
- jeżeli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, tzn. w święto albo w niedzielę, wówczas ulega on przesunięciu na następny dzień, nie będący ustawowo wolnym od pracy (na przykład z niedzieli na poniedziałek)
Jak sporządzić notę odsetkową
Nota odsetkowa, inaczej nazywana też monitem zaległości, musi zawierać wszystkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się przede wszystkim z:
- terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
- wskazania sposobu uregulowania płatności
- kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek
- rodzaju powstałych zobowiązań
- daty sporządzenia dokumentu
- podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
- terminu opóźnień w spłacie
- danych wierzyciela i danych dłużnika
Jak wyliczyć należne odsetki
K.C. reguluje wszystkie procesy, które zachodzą w umowach cywilnoprawnych, dlatego też w zapisach umowy między stronami nie można określić odsetek większych niż czterokrotna stopa lombardowa Narodowego Banku Polskiego. Z kolei jeżeli stopa odsetkowa nie była oddzielnie ustalona między stronami, powinno odwołać się do artykułu 481 paragraf 2 Kodeksu Cywilnego
K.C., zezwalającego na naliczanie odsetek ustawowych. W 2010 roku wynoszą one 13 procent długu w skali rocznej.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964roku - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późn. zm.):
- Art. 481.
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych. - Art. 359.
§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego. - Art. 482.
§ 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.