Ustawa o podatku od towarów i usług dokładnie wskazują przypadki, kiedy podatnik może odliczyć podatek VAT. Występują jednakże takie okoliczności, w których jest to niemożliwe, a niewłaściwa interpretacja przepisów, grozi konsekwencją karną.
Odliczenie VAT to inaczej mówiąc, pomniejszenie o wymiar podatku VAT, kwoty należnego podatku z tytułu wykonanej sprzedaży. W efekcie, skutkuje to zmniejszeniem sumy podatku należnego do uiszczenia w urzędzie skarbowym albo powstaniem nadwyżki, którą można przenieść na następny okres rozliczeniowy.
Kiedy można odliczyć VAT
Podatnik ma prawo do odliczenia VAT w zakresie, towarów i usług, używanych do realizacji czynności opodatkowanych. Ponadto, zakup usług albo towarów musi mieć związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą.
Istnieją jednak wyjątkiprzewidziane przez ustawę. Rozszerzają one prawo do korzystania z odpisu podatkowego, choć podatek naliczony nie jest związany z czynnością opodatkowaną. Podzielić je można na trzy grupy:
Import zagraniczny
Właściciel działalności gospodarczej ma prawo do odliczeń podatku VAT, jeżeli importowane lub nabyte usługi lub towary dotyczą:
- wydania próbek, drukowanych materiałów reklamowych, prezentów (artykuł7 ust.3-7 ustawy o podatku od towarów i usług)
- dostawy towarów albo świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju (czyli formalnie nieopodatkowanych), jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były realizowane na terytorium kraju, a właściciel działalności gospodarczej posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami
Złoto jako towar
Podatnik może odliczyć podatek VAT też w sytuacji, jeżeli wykonując czynności zwolnionych od podatku na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dot. złota inwestycyjnego), nabywa:
- usługi polegające na zmianie postaci, masy albo próby złota, w tym złota inwestycyjnego, w tym też wewnątrzwspólnotowo, lub importuje towar albo usługi, które są związane z wytworzeniem albo przetworzeniem złota inwestycyjnego
- złoto inwestycyjne od podatnika wytwarzającego albo przetwarzającego złoto w celach przemysłowych lub dostarcza złoto w celach przemysłowych, w tym też wewnątrzwspólnotowo, albo importuje złoto inne niż złoto inwestycyjne, jeżeli to złoto jest następnie przekształcone w złoto inwestycyjne przez tego podatnika albo na jego rzecz
Usługi niematerialne
Właściciel działalności gospodarczej, w myśl art.27 ust. 3 punkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ma też prawo do odliczenia podatku VAT, jeżeli terenem świadczenia usług niematerialnych jest terytorium państwa poza UE albo jeżeli usługi dotyczą bezpośrednio towarów eksportowanych, pod warunkiem posiadania dokumentów potwierdzające związek odliczonego podatku z tymi czynnościami|jest w posiadaniu dokumentów ,z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami:
- udzielania i pośrednictwa w udzieleniu kredytu oraz zarządzania kredytem przez kredytodawcę
- transakcji, w tym pośrednictwa, z wyłączeniem zarządzania i przechowywania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach i stowarzyszeniach, obligacje i inne papiery wartościowe - z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów lub udziałów
- pośrednictwa albo wszelkich działań w zakresie gwarancji kredytowych, albo jakiegokolwiek innego zabezpieczenia pieniędzy oraz zarządzania gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę
- transakcji, w tym pośrednictwa dotyczącego walut, banknotów i monet używanych jako prawne środki płatnicze - z wyłączeniem przedmiotów kolekcjonerskich
- transakcji reasekuracyjnych i ubezpieczeniowych, w tym też świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych
- transakcji, w tym pośrednictwa, dotyczących rachunków terminowych i bieżących, przelewów, płatności, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem inkasa należności i faktoringu